Inch’Allah (2012) İnşallah

Berlinale’de FIPRESCI Ödülü’nü kazandıktan sonra ülkemizde 32. İstanbul Film Festivali’nde Sinemada İnsan Hakları bölümünde gösterilmiş olan İnşallah, belgesel ve kısa metraj filmlerin ardından ikinci canlı aksiyon filmiyle seyircisini selamlayan Kanadalı sinemacı Anais Barbeau Lavalette’in elinden çıkan bir savaş filmi. Daha önce onlarca filme konu olmuş, devam etmesi durumunda bir o kadar (belki de daha fazla) filme konu olacak olan İsrail-Filistin Savaşı ve savaşın yıkımları üzerine bir yüzeysel bir inceleme olan filmde yönetmen, derdini Kanadalı genç bir doktorun savaş cephesindeki gelgitleri üzerinden anlatıyor.

Chloe Ramallah’da Kızılhaç ile çalışan, Kudüs’te genç bir İsrail askeri olan arkadaşı Ava ile yaşayan genç bir doktordur. Çatışmalara karşı oldukça hassas olan Chloe genç kadınların hamileliklerini gözlemlediği mülteci kampına gitmek için iki şehir arasındaki kontrol noktasından her gün geçmek zorundadır. Hastalarından Rand ile arkadaş olan Chloe işgal edilmiş bölgelere dair daha çok şey öğrenir ve Rand’ın ailesiyle daha çok vakit geçirmeye başlar. Çatışmanın tarafları arasında ikiye bölünen Chloe arkadaşları arasında köprü kurmak için elinden geleni yapar ama iki tarafa da yabancı kalmanın zorluklarını da yaşamaktadır.

Herhangi bir savaş filminden fazlasını vaat etmeyen İnşallah, duygusal bakış açısı ön planda olan seyirciyi hedef kitlesine alan bir film gibi duruyor. İsrail ile Filistin arasındaki sorunları, arada kalmış ve tamamen tarafsız bir doktorun gözünden anlatması sebebiyle Lavalette’in senaristlik konusunda bazı önemli noktaları rahatlıkla yakaladığını söylemek mümkün. Savaşın getirdiği yıkımlar üzerinde pek fazla durmayan yönetmen, daha çok minimal bir insan öyküsü anlatıyor. Filistin ve İsrail topraklarındaki yaşantıların ne derece farklı olduğunu, sosyal yaşamın uç noktalarını ekrana yansıtırken karakterlerinin dışına çıkmaktan kaçınıyor. Öyle ki filmin çarpıcı sonuna kadar yalnızca bir çocuğun ölümü üzerinden drama yapmakla yetiniyor. Savaşın değiştirdiği hayatlara da küçük bir değinme yapmaktan kaçınmayan sinemacı, elinden geldiğince erkek figürlerini dışlıyor. Rand ve Chloe’nin ilişkisi üzerine kurulu olan filmde derdini anlatmak için Rand’ın annesini ve kadın bir asker olan Ava’yı kullanıyor. Rand’ın erkek kardeşi Faysal ise filmde önemli bir figür gibi dursa da ne asıl hikayeye ne de yan hikayelere katkıda bulunmayan bir karakter. Bu bağlamda İnşallah, bir nevi kadınlar ve savaş odağında başlayıp gelişen bir film olmayı seçiyor. Fakat ne yazık ki yönetmen, beklentileri karşılayamayarak savaşın kadınlar üzerindeki etkisine yeterince değinemiyor. Ortada bir kadın hastalıkları doktoru, hamile bir kadın, kadın bir asker ve zamanında evini terk etmeye zorlanmış yaşlı bir kadın tiplemesi olmasına rağmen parçaları bir araya getirip filmini unutulmaz kılamıyor. Başarılı bir savaş portresi çiziyor gibi duruyor fakat elindeki malzemeleri gerektiği gibi kullanamayıp boşa harcıyor. Onun yerine daha sade, daha naif bir öykü anlatmayı tercih ediyor. Özgürlük uğruna ölenleri anarken bile yalnızca şehitlerin posterlerinin basılma kısmını gösteriyor. Yalnızca bu yönden bakıldığında ise Inch’Allah, yoğun bir yıkımın oldukça basit bir anlatımı şeklinde ideal bir portre çiziyor.

Görünmeden yaşamaktansa ölümle var olmayı tercih edenlerin hikayesini anlatan İnşallah, hüzünlü sonu dışında sinemasal anlamda yoğun bir film olmamakla beraber mağduru ve yıkılanı anlatmaya çalışması itibariyle dikkate alınması gereken bir yapım. Yaşam hakkı ellerinden alan insanların acılı hikayesi ve intikamını ne kendini ne de seyirciyi zorlayarak anlatıyor. Teknik açıdan tatmin edici olsa da senaryosu itibariyle daha fazlasını hak edebilecekken azla yetiniyor. Yine de bunlar, insan hakları üzerine çekilmiş filmler arasında sezonun önemli eserlerinden biri olduğu gerçeğini değiştirmiyor.

Diğer yazıları Burak Hazine

The Zero Theorem (2014) Sıfır Teorisi

Terry Gilliam’ın distopik sinemaya uzak olmadığını herkes bilir. Daha doğrusu distopya denince...
Devamı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir