Ayhan Hanım (2014)

2009 tarihli Nefes: Vatan Sağ Olsun’un ardından ikinci yönetmenlik ve senaryo denemesini 80 darbesi dönemindeki bir aile draması üzerine yapan Levent Semerci, teatral bir dille anlattığı Ayhan Hanım ile 33. İstanbul Film Festivali’nde Altın Lale için yarışıyor. Başrollerinde Vahide Gördüm ve Selçuk Yöntem’in yer aldığı film, üç oğlunu Kanlı 1 Mayıs ismiyle tarihe geçen katliamın göbeğine atan bir annenin dilinden o günlerde yaşanan olayların vahşetini anlatıyor. Yönetmen Semerci’nin kendi ailesinin hikayesini anlattığı bu şiirsel filmde kendi çocukluğunu canlandıran isimse Akçahan Akça.

Özel olarak kurulmuş minimalist setlerde, çoğu zaman modern dansçıların koreografileriyle seyreden Ayhan Hanım, ülkemiz sinemasının pek alışık olmadığı bir anlatım ve işleyişle ele alınıyor. Ölmek üzere olan Ayhan Hanım’ın küçük oğluna, üç abisinin hikayesini dönemin olaylarını saf bir annenin gözünden, annelik içgüdüsünün pençesinde yeniden kurgulayarak anlatışını izliyoruz. Oğulları tek yolun devrim olduğunu düşünüyor, Ayhan Hanım ise onların anlattıklarına sorgusuz sualsiz güveniyor. Otuz sene devlete hizmet etmiş baba, oğullarının devrimci olup evden ayrılmalarına engel olmaya çalışıyor. “Devrimci olmak kolay, sıkıyorsa baba olun” lafı, filmin ilk can acıtıcı repliği oluyor. Oğullar babalarını dinlemiyor, sırtlarını dönüp hürlük için mücadeleye başlıyorlar. Teker teker gitti mahallenin güzel çocukları, annelerin duaları başladı diyor Ayhan Hanım. Oğullarını ve arkadaşlarını evinde ağırlıyor, onlara yemekler yapıyor. Ne zaman ki lanetli gün 12 Eylül geliyor çatıyor ve radyolarda, televizyonlarda o ses yankılanıyor; Ayhan Hanım’ın trajedisi o an başlıyor. Artık tanrısı devlet olan kullarız diyor Ayhan Hanım. Ajanlar evini basıyor, oğullarının yerini söylemesi için Ayhan Hanım’a ve kocasına, hatta henüz ilkokul çağındaki en küçük oğullarına işkence yapıyor. Ayhan Hanım’ın korkusu ise daha büyük; diğer oğullarının masum olduğuna gönülden inanan anne, oğullarına işkence edilmemesi için yalvarıyor.

AYHAN_HAHIM_FILMDEN_KARE_04

Yönetmen Levent Semerci’nin daha çok deneysel, her sahnesinde teatral anlatımı, hassas bir konu olan devrimci kıyımı ve darbe dönemini daha farklı bir açıdan ele almamıza sebep oluyor. Daha önce çoğunlukla televizyon dizilerinde karşımıza çıkan bu trajik olaylar silsilesini, benzerlerinden farklı ele alan yönetmen aşkın da farklı bir boyutunu gözümüzün önüne koyuyor. Kocası ve dört oğlunun ortasında kalan bir kadının, masum olduğuna inandığı oğullarına olan aşkını izliyoruz Ayhan Hanım’da. Onlar için her şeyi yapmayı göze alan bir kadının dramını, oğullarına kavuşmak için her şeyden vazgeçebilecek bir annenin yürek yakan çağrısını seyrediyoruz. Seyrettiklerimiz gözyaşı bol, haykırışların havada uçuştuğu basit bir dramdan çok daha fazlası. Ayhan Hanım’ı, dramatik yönü ağır Türkiye sineması örneklerinden ayıran özelliklerinden biri de bu. Her şey basit, her şey sade, her şey minimal. Belki filmin suratımıza tokat gibi çarpan, göğsümüzün üstüne oturan ağırlığı yapan yapısı da bundan kaynaklanıyor. Ayhan Hanım’ı seyrederken tüm detaylarıyla bildiğimiz bir ayıbı, saf duyguların hakimiyetinde gözlemliyoruz. Vahide Gördüm’ün ayakta alkışlanası performansıyla hayat verdiği anne karakteriyle birlikte içimiz kan ağlıyor; yönetmen Semerci de seyircisini bu yola sürüklemek için üzerine düşen görevi sonuna kadar yerine getiriyor.

Pırlanta gibi çocuklar ve annelerine adanan Ayhan Hanım’ın tek plandan oluşan final sahnesi de her şeyin bir özeti niteliğinde. Baştan sona seyirciyi ayık tutan, yönetmenin her hamlesiyle hayretler içinde bırakan, anlatımın çarpıcılığı ile tüylerini diken diken eden film ülkemiz sineması açısından yeni bir umut ışığının yanmasını müjdeliyor. Minimal yapısıyla muazzam bir armoni oluşturan harika müzikleri ve bizzat yönetmen tarafından kotarılan hayranlık uyandırıcı sinematografisi ile Ayhan Hanım’ın bir sinema filminden aradığınız her şeyi az çok barındırdığını söylememiz mümkün.

Diğer yazıları Burak Hazine

19. Oyuncular Birliği (SAG) Ödülleri Adayları

Amerikalı oyuncuların kendi kendilerini ödüllendirme metotlarından biri olan Screen Actors Guild Awards;...
Devamı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir