Sovyet Sineması’na Giriş: En Özel 15 Sovyet Filmi

Sovyet sinema tarihi 1917’de başlar, devrimle devam eder ve 1996’nın bilinmeyen bir evresinde sona erer. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından dahi Sovyet sineması atmosferi asla bitmez; dünyanın dört bir yanındaki sinemacıları etkilemeye devam eder.

Sovyet film endüstrisi çok uzun yıllar ayakta kalmış ve pek çok türe ev sahipliği yapmıştır. Eisenstein’ın avangart deneysel çalışmalarıyla başlayıp sosyalist sorunların odağında geçen bir dönemle devam edip en nihayetinde endüstriyel ve modernist temalar eşliğine son bulur. Bu süreçte ortaya konmuş binlerce film seyirciye bir şekilde dokunmayı başarmıştır ve inanç, insanlık, yaşam, sevgi ve diğer pek çok kavram üzerinde bir kez daha düşünmemize sebebiyet vermiştir. Aşağıda ise Sovyet sineması açısından önemli 15 film sıralanıyor. Elbette bunların bir kısmından daha özel ve güzel filmler seyretmiş olma ihtimaliniz var. İşte o filmleri bizimle paylaşırsanız sinema hepimize çok daha güzel gelecektir. İyi okumalar.

15. Ivan The Terrible (Sergei Eisenstein, 1944)

Ivan-The-Terrible-sinematopya

Bu film, Eisenstein’ın Rus tarihine sembolik bakışını temsil ediyor. Korkunç Ivan, Stalin’in en çok saygı duyduğu isimlerden biriydi; onun gibi olmak istediği kişiydi. Eisenstein da durup bunun üzerine bir film yapmayı düşünmüş olacak ki ortaya 1944 tarihli bu eser çıktı. Filmin ilk bölümü Stalin tarafından oldukça olumlu karşılandı ve onu mutlu etti. İkinci bölüm ise sınırlı sayıda salonda gösterildi. Üçüncü bölüm ise anlaşmazlıklara sebep olduğu için Stalin tarafından sonsuza dek sansüre uğradı.

Filmin ilk bölümü Korkunç Ivan’ı ulusal bir kahraman olarak gösterirken ikinci bölümde Ivan, kahraman olmaktan çıkıp kötü kral kostümünü üstüne geçiriyordu -ki bu durum Stalin’i memnun edemedi. Eisenstein’ın bu filmini seyretmek oldukça ilginç duygular uyandırıyor zira film, Sovyetler Birliği tarihinin en aykırı ve eleştirilen filmiydi. Ayrıca Eisenstein’ı da zihinlerde edindiği noktaya konumlandırıyordu: Çılgın ve yenilikçi bir deha.

14. Bed and Sofa (Abram Room, 1927)

Bed-and-Sofa-sinematopya

Bed and Sofa, Avrupa’da yasaklanan ilk ve tek Sovyet filmiydi, sebebi ise yoğun cinsel içeriğiydi. Abram Room ise ülkesinde filmi yayınlatmayı başardı çünkü o sıralarda Sovyet realizminin fikir yapısı henüz tam olarak yerine oturmamıştı. Yani ileride yasaklanması muhtemel şeylere bir süreliğine dokunabilmek için vakit vardı. Politik düzenlemelerin ardından yaşanan değişime bakınca, öncesi ve sonrası arasındaki fark rahatlıkla anlaşılıyordu.

Room’un bu filmi aynı anda iki farklı erkekle yatan bir kadın üzerineydi. Üstelik bu kadın kürtaj yaptırıyordu. Ahlaklı bir hayat yaşamıyordu… Tüm bunları birkaç sene sonra film olarak çekmek imkansız hale gelecekti. Bed and Sofa, bu özellikleri itibariyle erken Sovyet sineması açısından oldukça önemli bir filmdir.

13. Moscow Does Not Believe in Tears (Vladimir Menshov, 1979)

Moscow-Does-Not-Believe-in-Tears-sinematopya

Sovyetler Birliği’ne yabancı dilde en iyi film Oscar ödülünü götüren üç filmden biri olan Moscow Does Not Believe in Tears (ya da bizim bildiğimiz adıyla Aşk Gözyaşlarına İnanmıyor), “Rus ruhunu” en iyi şekilde sunmayı başarıyordu. Üç kız arkadaşın gençliklerinden ikinci baharlarına uzanan öykü, 50’lerin sonundan 70’lerin sonuna kadar olan bir süreçte bu kadınların kişisel yaşamlarına, hedeflerine ve duygu değişikliklerine odaklanıyordu. O dönemlerde kadınlar için zor olan bazı şeyleri; iş bulmayı, başarılı olmayı, evlenmeyi ve mutlu olmayı pozitif bir atmosfer içinde verebiliyordu.

Diğer yazıları Burak Hazine

Başka Söze Gerek Yok (Enough Said)

Yönetmenlik geçmişi daha çok televizyon komedileri üzerine kurulu olan Nicole Holofcener’in eleştirmenlerce...
Devamı

2 Comments

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir