Taxi Driver (1976)

Taxi Driver’da New York’ta bir taksici olan Travis Bickle’ın, kendince, kötülük ve büyük şehre özgün günâhları sorgulaması anlatılmaktadır. Film ilk başta görülenin aksine alt sınıfın adalet arayışını değil, doğrudan anormal bir adamın deliliğe nasıl sürüklendiğinin hikâyesini anlatır. Travis’in derdi aslında şehri temizlemek değil, sadece içindeki anlamlandıramadığı şiddeti dışa vurmaktır.

Tüm film boyunca sürekli çalan dengesiz müzik, Travis’in ruhsal hastalığını haber verir: Birinci kısmı agresif bir şekilde yükselen bir gerilim müziği, öbür kısmı romantik bir caz müziktir. Travis tam olarak bu iki duygunun arasına sıkışıp kalmıştır. Bir romantik; belirli şartlarda iyi bir adam ve bir deli; gözünü kırpmadan başkan adayını sebepsiz yere vurmaya hazır bir katil.

taxi_soforu

TRAVIS BICKLE 26 yaşında, beyaz, askerden döndükten sonra kendini tam olarak bir yere koyamamış, boş gezmekten hoşlanmayan, uyku sorunları yaşayan, porno sineması müdavimi bir karakterdir. Asla tam olarak siyah veya beyaz bir karakter değildir; yalancının önde gidenidir ancak arkadaşları gibi bunu üstünlük taslamak için kullanmaz.

Karakterin problemi veya tutkusu, sokaklardaki pisliktir. “Hasta ruhlu pislikler” olarak nitelediği fahişe ve pezevenklerden, uyuşturucu satıcıları ile serserilerden nefret eder. Bunu bir yandan da, başkanın şehri, lağımları ve pis kokan sokakları temizlemesi gerektiğini söyleyerek dışa vurur.

TRAVIS ve KADINLAR Travis temelde içine kapanık olmasına rağmen, kadınlara karşı normalin üstünde bir özgüvene sahiptir. Aklındaki kız Palentine’ın ofisindeki sarışındır. Ancak porno sinemasının fuayesindeki mısır satan kıza da yaklaşır, buradan aslında bir kadına değil, kadın olgusuna düşkün olduğunu söyleyebiliriz.

Sarışın kız, Betsy; sıradan, Travis kadar karmaşık olmayan bir karakterdir. Birlikte çalıştığı Tom gibi birçok erkeğin dikkatini çekmektedir. Tom sıkıcı, her yerde bulunabilecek düzgün erkeklerden birisidir. Betsy’nin dikkatini çekemez. Ancak filmin sonunda, hikâyenin göremediğimiz kısımlarında muhtemelen Betsy, Tom’a kalacaktır. Travis’in Betsy ile olan ilişkisi ise daha hızlıdır. Sağlam bir öz güvenle onu dışarı çıkarmayı başarır. Betsy Travis’i bir şarkıdaki “Peygamber gibi, biraz da saldırgan” betimlemesiyle çözer gibi olur. Aslında haklıdır ancak üstüne fazla düşmez. İkinci buluşmalarında Travis kızı porno sinemasına davet edince ilişkileri biter.

Betsy onu terk edince, Travis saldırganlaşır. Bu, filmin ilk zirve noktasıdır. Diğerlerini tetikleyecektir. Kafası karışan Travis, kızı geri kazanmak için çabalar ve başaramayınca boşluğa düşer. Travis’in diğer ilişkisi, romantik değil abi-kardeş ilişkisidir. 12 yaşında bir fahişe olan Iris’i, bu pislikten kurtarmaya karar verir. Onu ikna etmeye çalışır ve karşılık beklemeden yardım etmeye hazırdır.

Robert DeNiro in Taxi Driver --- Image by © Steve Schapiro/Corbis

HAREKETE GEÇİŞ Travis’teki psikolojik rahatsızlığın ilk hafif belirtileri, özellikle zencilere bakarken veya en basitinden suyun içine attığı ilaca bakarken dalıp gitmesi, nefretle bakması sayılabilir. İlacın suda erirken çıkardığı baloncuklarda dertlerini görür. (Bu aynı zamanda, Scorsese’nin Jean-Luc Godard’a ve Carol Reed’e saygı duruşudur.) Bu sorunlu adam belirsiz aralıklarla belirli noktalara kilitlenip bakmaya başlar. İlk ağır belirti ise Betsy’yi porno sinemasına götürmesidir. Aslında bunu, kıza ahlâksız bir teklif olarak sunmamıştır, sadece gerçekten bu filmi beğeneceğini düşünmüştür. Burada, empati yeteneğinden yoksun olduğunu anlarız ve empati kuramamak çoğunlukla sosyopati ve psikopati ile ilişkilendirilir.

Filmdeki bir diğer zirve ve kırılma noktalarından biri, Travis’in 44’lük Magnum’la karısını öldürme planlarını anlatan müşterisiyle takside kısılı kalmasıdır. Anormal davranışlar sergileyen 40 yaş üstü bir adam, biraz da Travis’e patronluk taslayarak, Travis’i, karısı tarafından aldatıldığı için onu öldüreceği, belki de hiç gerçekleşmeyecek planını dinlemeye zorlar. Ne tür bir silah kullanacağını bile belirtir. New York sokaklarında var olduğunu bildiği bu pisliğin, pimi çekilmeden önceki aşamasına ilk kez şahit olan Travis, bir silah almaya, günde 50 barfiks çekmeye ve güçlenmeye karar verir.

Betsy’nin yarattığı boşluğa resmen Magnum oturmuştur. Kafası iyiden iyiye karışan Travis, hiç yapmadığı bir şey yapıp Wiz’e akıl danışır. “Dışarı çıkıp kötü şeyler yapmak istiyorum.” deyişini, normal bir tepki olarak Wiz, fazla ciddiye almaz. Wiz’le konuşması aslında bir yardım çağrısıdır ve karakter o noktadan itibaren değişir. Ruhsatsız silahlar alır. Tabiî ki ilk sorduğu şey 44’lük Magnum olur. Şınav ve barfiks çekmeye başlar. İçindeki deli artık harekete geçmeye hazırdır.

taxi-driver-1976-530x244

MOHİKAN Travis’in gidip bir gizli servis ajanıyla dalga geçmeye çalışması, geriye dönülemez bir psikolojiye girmesinin bir belirtisidir. Ancak çıldırmamıştır ve aptal da değildir. Onu fişlemeye çalışan ajanı kandırır.

Evinde silahlarıyla oynaması (You talkin’ to me?) aslında sokaktaki pislikten nefret ettiğinden çok, kendini bambaşka, sert, tehlikeli bir Hollywood yıldızı gibi görmek istediğinin işaretidir. Travis aslında özentidir. Silahlarına alışır alışmaz, bir arkadaşının dükkanını soymaya çalışan hırsızı vurur. Fazla vicdan azabı çekmez. Gücünün farkına varan ‘kahraman taksici’, 12 yaşındaki fahişe Iris’i kurtarmak için çabalamaya başlar. Ona para bırakacağını ve ortadan kaybolacağını söyler. Birilerini öldürmeyi kafaya koymuştur. Saçlarını kesip Palentine’ı vurmaya gider. Travis onu belki de, daha fazla dikkat çekmek için bir hedef olarak seçer veya “Siz iyi bir adamsınız.” demesine rağmen politikacı olduğu için onu temizlemek ister. İki olasılık da zayıftır. Buradan çıkarabileceğimiz tek net şey, Travis’in yiğit bir kahraman olmadığı, denk gelse başkalarını da vurabileceği gerçeğidir. Amacı sadece öldürmektir, ancak başaramaz.

Başkan adayını vuramayınca geneleve gidip pezevenklerin hepsini vurur. Üçünü de öldürdükten ve Iris’i kurtardıktan sonra, intihar etmeye çalışır. Ama hiç kurşunu kalmamıştır.

12 yaşındaki masum küçük kızı kurtaran kahraman taksici olarak gazetelerde haberleri çıkar. Komadan çıkınca eski işine döner ve hayatına devam eder. Eski aşkıyla karşılaştığında ve kız ona bu olaylardan bahsettiğinde Travis, egolarından tamamen sıyrılmış, vicdanını ve şehri temizlemiş bir adam olarak inanılmaz alçakgönüllü bir cevap verir ve film biter: “Abartıyorlar, sadece biraz sert çıkıştım. Hepsi bu.”

İbişcan Er

Diğer yazıları Konuk Yazar

Popüler Filmlerle İlgili Cinsellik ve Hayat Hakkında Birkaç Soru

Yazar: Yağız Ay Rivayet odur ki, Los Angeles’ın altında gizli bir ofiste...
Devamı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir