Eleştiri

Published on Temmuz 22nd, 2017 | by Yaşam Kaya

Night On Earth (Dünyada Bir Gece): “1990’lardan Günümüze Gelen Beş Farklı Öykü!”

Share Button

1991 yılında Jim Jarmuwch tarafından senaryosu yazılıp çekilen Night On Earth, aynı gece içerisinde dünyanın farklı şehirlerinde -Los Angeles, New York, Paris, Roma ve Helsinki- görev yapan taksi şoförleri ile yolcuların arasındaki diyalogların anlatıldığı 5 vinyetten oluşmaktadır. Filmin senaryosunu sekiz gün içerisinde yazan Jim Jarmusch; filmde yer alan şehirlerin öyküsünü, o şehirlerle özdeşleşen oyuncu kadrosuna göre karar vermiş, filmin müzikleri Tom Waits tarafından yapılmış. Hatta aynı adlı Waits albümü tarihe damga vuran müzikleriyle halen hafızalardadır. Bu çarpıcı film 1996 yılında İstanbul Film Festivali’nde izleyici karşısına geçmişti, şimdi ise yeniden sinemaseverlerle buluşuyor. Bu muhteşem yapımda Roberto Benigni, Winona Ryder, Gena Rowlands, Giancarlo Esposito, Armin Mueller-Stahl gibi dönemine damga vurmuş komedi/dram karakter oyuncuları görev alıyor.

Hollywood’ un bilindik sponsor kavgasına, yapımcı kaprisine karşı savaş açması ve bağımsız bir şekilde çektiği filmlerle gönlümüze taht kurmuş olmasından kaynaklı Jarmusch’a karşı içimizde farklı duygular mevcut. Yönetmenin en belirgin özelliği uzun olmayan ve ironi dolu konuşmalarla yapımlarına yön vermiş olması. Beş farklı kısa hikaye tam yönetmenin kendi tarzında, akıcı, çarpıcı bir yapımı ortaya koyuyor.

Filmin konusu Los Angeles, New York, Paris, Roma ve Helsinki’de aynı anda beş takside yaşanan beş farklı öyküyü gösterir. Filmde her bölüm, taksici ve müşteri diyaloglarının merkezinde kusursuz yazılmış çatışmalar ile öykünün anlattığı şehri ve insanı harikulade tanımlıyor. Los Angeles bölümünde şoför koltuğunda oturan genç bir kızın hayalleri için nelerden vazgeçtiğini, Paris’te siyahi bir taksi şoförünün kör müşterisiyle yaptığı renk temalı psikolojik konuşmayı, New York’ta Doğu Almanya’dan gelmiş palyaçonun siyahi müşteriyle komedi dolu yolculuğunu, Vatikan temalı Roma’da ise günahkar taksi şoförünün arabasına binen pedere günah çıkarmasını, şehrin insanlarını tanımlayan yalnızlık ve hüzünlü insanları ise Helsinki taksisinde izliyoruz.

Birinci bölümde büyük şeylere sahip olma duygusundan kurtulup sevdiğimiz küçük şeylerle mutlu olmak, ikinci bölümde hayallerin gerçeği yansıtmadığını anlamak, üçüncü bölümde bedensel ve ruhsal eksikliklerle bile hayatta insanların önünde durmak, dördüncü bölümde anlamsız bir sohbetin bile insanı geçmişinden kaynaklı cinayete götürmesini anlamak, beşinci bölümde diğer insanlarla daha büyük mücadeleler içinde kalmak mantığı insan temelli şehir psikolojisi üzerine kurgulanmış!

New York sahnesindeki bölümde felsefe ağırlıklı konuşmalar insanı hırpalarlarken, Gena Rowlands kendisine yakışır oyunculukla kendi episodunda harikalar yaratmış. Ama Roma’daki bölümü çok çok ayrı şekilde değerlendirmek gerekiyor. Roberto Benigni’nin oynadığı sahne doğaçlama bölümden oluşmuş. Benigni teatral duruşuyla filmde inanılmaz bir karakter çözümlemesi yaratmış. Jarmusch’un yakın dostu olan Tom Waits’in şarkılarıyla ortaya kaliteli bir film çıkıyor. Her sahnenin kendine özel müziği sizleri dünya yolculuğuna çıkaran eşsiz ayrıntı!

Şartlar ne olursa olsun, insanın kendi ile ilgili çelişkilerini konu alan episodları psikolojik anlamda derinlemesine izlemeli. Taksi şoförleriyle yapılan muhabbetlerin ardındaki gerçek, herkesin bulunduğu yerdeki mutsuzluğunu aktarmış. Jarmusch dünya insanlarının genel problemlerini konu içinde konuyla paylaşıp, sinemaya doğallığıyla farklı bir mükemmellik katmış.

Night On Earth (Dünyada Bir Gece) Jarmusch imzalı, onun özgün yönetmen üslubunu gösteren bir şaheser. Roberto Benigni’yi Life is Beatiful, Coffee and Cigarets, The Monster filmlerinden bilmeden kesinlikle Roma bölümünü izlemeyin. Ayrıca filmde tüm dünyanın sorunlarla dolu insan yapısı içinde kendinizi aramaya kalkışmayın, çünkü siz tam olarak konunun merkezinde yer alıyorsunuz.
Jim Jarmusch’u tanımak için bu film çok iyi bir fırsat diyebilirim.

yaş[email protected]


Yazar Hakkında

1999 yılından bu yana sinema, tiyatro, jazz, blues ve arkeoloji üzerine yazılar yazmaktadır. 2 YIL Taraf Gazetesi, 4 yıl BirGün Gazetesi, 2 sene İstanbul Art News, 3 yıl Turkish Review' da yazılar yazdı. Şu anda Sinematopya, Life Art Sanat, Tiyatronline, Tiyatro Gazetesi'nde, Artful Living'de köşe yazarıdır. Ntv Radyo'da sanat eleştirileri konuşmaktadır. UK Leeds'te Psikoloji eğitimi aldı.



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Back to Top ↑