Eleştiri

Published on Ekim 17th, 2017 | by Yaşam Kaya

Yaşar Kemal Efsanesi: İlklerin Filmi!

Share Button

Yazar, oyuncu, yönetmen Aydın Orak’ın üçüncü uzun metraj filmi olan “Yaşar Kemal Efsanesi” geçtiğimiz günlerde 24. Uluslararası Adana Film Festivali’nde Türkiye prömiyerini gerçekleştirdi. Adana’nın topraklarından çıkıp tüm dünyayı etkisi altına alacak kadar büyüyen yazar Yaşar Kemal’in hayatının hangi aşamalardan geçtiğini aktaran yapım, daha çok usta yazarın politik dünyasının kapılarını aralamış. Yaşar Kemal’i politikadan ayrı tutmamız mümkün değil zaten. Türkiye Edebiyatı varolduğu günden bu yana, özellikle Cumhuriyet dönemi ülke edebiyatı, insanların yaşamlarından yola çıkıp, dünyanın politik argümanlarıyla bulunduğumuz toprakları bütünleştirdi. Yaşar Kemal Efsanesi’ni usta oyuncu Halil Ergün seslendirmiş. Geçmiş dönemde yazdığı eserleri birçok kez filme çekilen, romanları neredeyse dünyanın tüm dillerine çevrilmiş olan yazarın gerçekçi dünyası Halil Ergün’ün insanı filme bağlı tutan sesi ile ayrı bir bütünlük kazanmış.

Yaşar Kemal kimdir peki? Burada oturup biyografik bilgi verecek değilim. Bir eleştirmen olarak filmle ilgili kritiklere geçmeden önce, yazarla aynı köyde doğduğumu, yazarın hayatta iken babamın, amcamın arkadaşı olduğunu söyleyeyim. Gerçi bu bilgi bir sinema kritiğinde ne işe yarar? diye sorabilirsiniz, birazdan durumu aktaracağım. Adana’nın (Osmaniye) Hemite (Gökçedam) köyünde dünyaya gelen Yaşar Kemal, aslı Van’dan göç edip gelen bir ailenin çocuğudur. Kürt kökenli olan yazar, Adana’nın insanı büyüleyen topraklarından filizlenip, bölgede efsaneleşmiş hikayeleri romana döken müthiş bir halk yazarıdır. 1923 yılında Cumhuriyetin doğuşuyla Anadolu’da yaşayan onlarca insanın hayatını anlatan yazarların çoğalması, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı açısından büyük olayları ortaya çıkardı. Kemal Sadık Gökçeli, yani takma adıyla Yaşar Kemal işte bunlardan en önemli olanı.

Yaşar Kemal pek çok yapıtında Anadolu’nun efsane ve masallarından yararlanmıştır. PEN Yazarlar Derneği üyesi ve Nobel Edebiyat Ödülü’ne aday gösterilen ilk Türk yazardır. 28 Şubat 2015 tarihinde organ yetmezliği sebebiyle yoğun bakımda olduğu hastanede vefat etmiştir. İnce Memed I, Ağrıdağı Efsanesi, İnce Memed II, Kuşlar da Gitti, İnce Memed III eserleri yazarın en çok satan ilk beş kitabıdır. Ayrıca “İnce Memed”, “Türk Edebiyatının Gelmiş Geçmiş En İyi 100 Romanı” listesinde bir numara seçilmiştir. Aydın Orak, daha önce yazarın romanlarını Kürtçe’ye çeviren bir yönetmen. Yaşar Kemal’i dönemi içinde anlamak adına, yaşadıklarına tanık olmak için belgesel filmde karşımıza dönemin karanlık politik olayları çıkıyor. Orak’ı bu anlatımından dolayı tebrik etmek gerekli. Cesur olmanın karşılığını açıklıkla veren yönetmen, Yaşar Kemal Efsanesi’ni doğuşundan son gününe kadar yaptığı kahramanlıklarla anmış. Bugünlerde pek alışık olmadığımız elini taşın altına sokmak kavramı Yaşar Kemal ile gerçekçi anlamda birleşmiş. Sivas Katliamı’nda, sol cenaha yapılan haksızlıklarda, yazar halkı ayakta tutmak adına her zaman çıkıp iki çift laf etmiş. Filmde Yılmaz Güney’in Yaşar Kemal sayesinde doğuşuna, uluslararası arenada ülke edebiyatının elde ettiği başarılara, hatta Hollywood’ un İnce Memed’in filmini çekmek için uğraşlarını izledik. İlk kez duyduğumuz olaylar içinde, Adana halkının Yaşar Kemal’i nasıl bağrına bastığını, doğduğu köydeki insanların yazarla kolkola nasıl halay çektiğini gördükçe halkın kalbinde gerçekten kahraman olan yazarı derinlemesine analiz ettik.

Aydın Orak’ı filmde kullandığı teknikler için ayrıca tebrik etmeli. Herhangi kronolojik sırayı değil, efsane kavramının altyapısını doldurarak, neden böylesi bir yazar ülke insanını büyüledi? sorusunun cevabını aramış yapımda. Orak’ın bu arayışı muhteşem bir başarıyla sonuçlanmış. İki saat süren konuda Nobel Ödülü alamayan yazar için ‘parasını ödeyek, şu Nobel’i gidek biz alak gardaş’ diyen Adana’nın muhteşem insanları bizleri güldürürken, dönemin DGM’sinde yargılanan Yaşar Kemal görüntüleri hepimizi derin düşüncelere soktu. Yönetmen Aydın Orak tarafından Yaşar Kemal ile ilgili sinemamızda ilk kez uzun metraj belgesel çekildi. İlk olması açısından çok önemli olan “Yaşar Kemal Efsanesi” kendi toprağından, Adana’dan çıkıp tüm Türkiye’yi, daha sonra dünyanın bütün insanlarını büyüleyen yazarı harikulade anlatıyor!

[email protected]


Yazar Hakkında

1999 yılından bu yana sinema, tiyatro, jazz, blues ve arkeoloji üzerine yazılar yazmaktadır. 2 YIL Taraf Gazetesi, 4 yıl BirGün Gazetesi, 2 sene İstanbul Art News, 3 yıl Turkish Review' da yazılar yazdı. Şu anda Sinematopya, Life Art Sanat, Tiyatronline, Tiyatro Gazetesi'nde, Artful Living'de köşe yazarıdır. Ntv Radyo'da sanat eleştirileri konuşmaktadır. UK Leeds'te Psikoloji eğitimi aldı.



Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Back to Top ↑