Connect with us

Ağlanacak Haline Gülenlerin Ülkesi

Yayın tarihi:

-

Yazar: Mert Erez

Giriş

Her ülkenin siyasi ve toplumsal ortamı o ülkenin sanatını etkiler. Bu etkiler geri kalmış ülkelerde tehdit ve korku, gelişmiş ülkelerdeyse teşvik olarak karşımıza çıkar. Bir de direkt olarak dış bir güçle dayatılmamış etkiler vardır. Yani bu etki bir anda ülkedeki sanat ortamını etkilemez. Zamanla ülkenin ortamı sanatçısını dışlar ve yeni fikirler üretmesini engeller. Daha sonra ortaya o sanat dallarından para kazanan ancak sanatla alakası olmayan “medya soytarıları” çıkar. Bu, Türkiye’de (konumuzla alakalı olarak sinemada) en çok görülen etki biçimidir. Türkiye’de sansüre uğramış filmler elbette vardır ancak sanatçıları sanattan uzaklaştırma ve itibarsızlaştırma daha çok kullanılan yöntemdir. Eleştiri yapan filmler salonlarda hatta festivallerde yer bulamazken sinema salonları, AVMlerin de etkisiyle, dönemin hükümetine yakın, popüler kültürün adamlarının eline bırakılır. Bu döngü medya soytarılarına para, hükümete ise destek ve oy olarak geri döner. Yani kârhanenin döngüsü bu şekilde devam eder.

Türkiye’de sinema, özellikle “komedi sineması” eleştiriden, sanatsal yaratıcılıktan ve düşünmekten uzaklaşmış, uzaklaştırılmıştır. Bu durumun sebeplerinden biri de Türkiye’de siyasi ve toplumsal ortamın günden güne dayattığı “sığ” ortamın, sanatçıları itibarsızlaştırmasıdır. Türkiye sinemasının geçmişten günümüze geçirdiği olumsuz dönüşüm de bunun kanıtıdır. Bugün sinemalarda seyircileri “gülmekten altına ettiren” filmler küfür, cinsellik, mafya gibi temaları işler ve kesinlikle hicivden uzaktır. Peki Türkiye’nin komedi sineması Zeki-Metin gibi iki hiciv ustasından, Şener Şen ve Kemal Sunal gibi feodalite eleştirisini filmlerinde sık sık dile getiren iki sanatçıdan, Ertem Eğilmez’den, Atıf Yılmaz’dan bugünlere nasıl gelmiştir? Bu başka bir yazının konusu olabilir. Bu yazıda “Yeşilçam filmlerinden” örnekler vererek unuttuğumuz “iyi komedi filmi” anlayışına ve onların bizlere anlatmak istedikleri siyasi ve toplumsal eleştirilere değineceğim. Belki de “bir komedi filminin aslında nasıl yapılması gerektiğini hatırlamak” hepimiz için iyi olacaktır.

Kibar Feyzo

Yönetmen: Atıf Yılmaz

“Sayende sevdalanmışım ağam”

Kibar Feyzo Türkiye’de şimdilerde de başka sıfatlar altında devam eden feodal yapıyı ve ağalığı merkezine oturtarak “iktidar” eleştirisi yapan 1978 yapımı bir Atıf Yılmaz filmidir.

Filmin hikayesi kısaca Gülo’ya sevdalanan Feyzo’nun ağasından izin aldıktan sonra Gülo’nun başlık parasını toplamasını ve evlenme çabasını anlatarak başlar. Feyzo evlenmek için bir sürü yol dener ve tam da Gülo’suna kavuşmuşken düğünde ağasının (Şener Şen) şapkasından takma cüretini gösterir. Hikaye de burada başlar.

Düğün günü ağa düğünü ziyarete gelir. Bilo (İlyas Salman) da oradadır. Bilo da Gülo’ya sevdalıdır ve ağanın gücü ona göre bir fırsattır. Her zaman ona yalakalık yaparak istediğini almaya çalışır. Bilo karakteri gücün ve iktidarın uşağı olan ve istediğini elde etmeyi bu yolla deneyen yalakaları simgeler. Düğüne atla gelen ağasının önüne eğilir ve ona basamak olur. Sırtına basarak düğüne teşrif eden ağasına Feyzo’nun şapkasını göstererek “Sen daha iyi bilirsin ağam ama maraba kısmı ağalığa özenir mi? Düzenin bozulmuyor mu?” der.

Ağa bunun üzerine sinirlenir ve Feyzo’yu köyden kovar. Feyzo’nun şapkasını çiğneme işi de yine Bilo’nundur. Ağası böyle basit bir işle yorulmamalıdır. Yalakalar basit işleri her daim hallederler.

Feyzo daha sonra defalarca köye dönecek ve yine benzer şekillerde kovulacaktır. Çünkü her zaman yaptıklarıyla düzene karşı gelmesinden çekinilir.

Feyzo yine bir sahnede ağa tarafından falakaya yatırılır. Ağanın “Benim sayemde ekmek yiyorsunuz. Ben olmasam ölürsünüz. Bana isyan edenin sonu da budur.” cümleleriyle birlikte yine son kez köyden kovulur. Köyden ayrılınca İstanbul’da duvar boyacılığı yaparak para kazanır, görevi duvardaki siyasi yazıları silmektir. İstanbul’daki tüm bu isyan ortamının içerisinde Feyzo’nun da gözü açılır, köyüne dönerek köylüyü ayaklandırır. Köylü pankartlarla ağayı protesto eder. Ancak dertleri genel itibariyle feodal düzen değil “artık karı istiyem”dir. Sonları yine falakadır. Köylü falakada “O sopa bizim elimize geçmez mi?” der.

Köylü akıllanmaya başlamıştır. Feyzo’nun çabalarıyla birlikte toplanarak ağaya isyan ederler. Ağaya ücretlerinden memnun olmadıklarını, çok çalıştıklarını ve aç olduklarını söylerler. Ağa onları nankörlükle suçlar. Ona göre ağaya baş kaldırmak şeytan işidir. Bu konuda köyün din hocası da onun yanındadır. Bunların hepsi onlara göre şeytan işidir. Dinle sopa gösterme, dünyanın hemen her yerinde iktidarın sığındığı bir politikadır.

Ağa köylülere “Size iki tane camii bile yaptırdım. Daha ne istiyorsunuz?” der. Köylü toprak istediklerini, yeterince ibadethaneleri olduğunu söyler. Ağa elinde kalan son şeyle köylüyü tehdit eder; “Köyü satarım.

Film Feyzo’nun İstanbul’da çalıştığı sahnelerde şehirdeki patronlarında köyün ağalarından farkı olmadığını göstermiştir. Yani filmde sadece köylüler değil şehirlilerin de iktidar ve ağa altında ezildiği gösterilmiştir. Emek her yerde sömürülmektedir.

Köylüler için artık “Bakarsın o da bizim gibi insan. Tükürüğümüzle boğarız ama… kapıda gözüktü mü boğazımızdaki tükürük kurur.” anlayışı son bulmuştur. Başka bir köye göç etmeye karar veren köylünün haberini alan Bilo ağasına bunu iletir. Ağası yanında kalan adamlarıyla beraber köylünün karşısına dikilir.

Nankörler. Çakal dölleri. Şerefsizler.” diye nitelendirdiği köylüyü tehdit ederken Bilo’nun tüfeğini kapan Feyzo intihar edeceğini söyler. Ağa için Feyzo’nun ya da bir köylünün ölmesi sorun değildir ama tüfek daha sonra Ağa’ya doğrultulur. Tüm bu hengamenin üzerine Feyzo ağayı vurur.

Filmde yaşananları Feyzo, işlediği cinayet sonrası hakime anlatır. Yani biz tüm olanları Feyzo’dan dinleriz. Feyzo mahkemede hakime daha doğrusu kameraya bakarak hikayeyi anlatmaktadır. Böylece Atıf Yılmaz seyirciyi hakim yapmıştır. Yani hakim ne ağa ne patron ne de gerçekten hakimdir. Bir yerde hakim varsa o toplumun kendisidir.

Feyzo filmin sonunda hakime “Maho ağa öldü ama yerine gelen ağa yüzünden köylü Maho’yu arar olmuş. Bu düzenin sonu neye varır bilmem” der.

Sonuç olarak Kibar Feyzo tüm ülkenin sorununu bir köyün hikayesini anlatarak gözümüze sokar. Feodalizmi ve ülkedeki kadına bakış sorununa değinir. Gücün kim ya da kimlerin elinde olursa olsun halkı sömürdüğünü anlatır ve Türkiye Sinemasında herkesin cesaret edemeyeceği şeyleri bize mizahi bir çerçevede sunar.

Sorun kişiler değil, düzenin kendisidir. Düzen değişmedikçe değişecek olan sadece iktidarın ismidir.

Sayfalar: 1 2

Okumaya Devam Edin
Yorum yapmak için tıklayın

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Rüya gibi filmler Kundura Sinema’da!

Yayın tarihi:

-

Yazar:

Kundura Sinema’nın çevrimiçi izleme platformu Kundurama‘nın yeni seçkisi “Rüyanın Öte Yakası” yayında! 

New York merkezli bağımsız ve deneysel film platformu Kinescope’un kurucusu ve sinema yazarı Pawel Wieszczecinski’nin küratörlüğünde hazırlanan seçkide, izleyicinin hafızasını, zihnini ve duygularını harekete geçirmeye hazır ikisi kısa 3 film gösterilecek.

İngiliz sanatçı ve yönetmen ikili Daniel & Clara’nın 2019 yapımı belgeselleri “Notes From A Journey / Bir Yolculuktan Notlar” yalnızca görsel değil işitsel olarak da duyularımızı açmaya davet ederken; Berlin ve Cannes festivallerinin geleceğin yönetmenleri arasında gösterip desteklediği Hindistanlı genç yönetmen Payal Kapadia’nın rüyalardan ve efsanelerden beslenen ödüllü kısa filmleri de izleyiciyi geçmiş zaman masallarını andıran ruhani bir dünyanın içine çekecek.

“Rüyanın Öte Yakası” seçkisi 19 Temmuz’a dek Kundurama‘da Türkçe altyazılı ve ücretsiz izlenebilecek.

 

Okumaya Devam Edin

“Karanlık Kutunun Doğu Serüveni” Desteğinizi Bekliyor

Yayın tarihi:

-

Yazar:

Prodüksiyonunu Kinema Film’in, senaristliğini ve yönetmenliğini Nihan Belgin’in üstlendiği “Karanlık Kutunun Doğu Serüveni” adlı dokü-dramanın önümüzdeki aylarda çekimlerine başlanması planlanıyor. Ön hazırlık çalışmaları yaklaşık 2 yıldır devam eden proje, Dünya’da çekilen ilk fotoğrafın izini sürerek fotoğrafın icadı ve günümüzdeki fotoğraf çılgınlığını farklı perspektiflerden anlatacak sinematografik bir anlatı olacak. Tarihteki ilk fotoğrafın çekilme anı gibi sahnelerle tarihi atmosferi yeniden canlandıracak belgesel filmde ayrıca İstanbul ve Doğu’ya dair onlarca arşiv fotoğrafı yer alacak. Filmin dış ses anlatımı ise Türkiye’nin en özel seslerinden aktör Metin Belgin yapacak.

Proje ekibi, Fongogo’da oluşturduğu kampanya sayfasıyla da izleyicilerini projenin bir parçası olmaya davet ediyor. Bütçesinin bir kısmını kitlesel fonlama yöntemiyle elde etmeyi planlayan proje, verilen destekler karşılığında destekçilerine çeşitli ödüller de sunuyor. Bağımsız sinemanın yanında olan sanatseverlerin desteğiyle hayat bulacak projenin kampanya sayfası 60 gün boyunca desteklere açık olacak.

Projeyle ilgili tüm detayların yer aldığı Fongogo kampanya sayfasına bu linkten ulaşabilirsiniz:

https://fongogo.com/Project/karanlik-kutunun-dogu-seruveni

KÜNYE
Senarist-Yönetmen: Nihan Belgin
Yapımcı: Umut Beşkırma
Görüntü Yönetmeni: Hakan Körezli
Dış Ses: Metin Belgin

www.kinemafilm.com.tr

Okumaya Devam Edin

53. Siyad Ödülleri Sahiplerini Buldu

Yayın tarihi:

-

Yazar:

Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) üyelerinin oylarıyla belirlenen 2020 yılı Türkiye Sineması’nın ‘En İyileri’, salgın koşullarında çevrimiçi yapılan ve oyuncu Tuğrul Tülek’in sunuculuğunda gerçekleşen ödül töreninde açıklandı. Ercan Kesal’ın yazıp yönettiği Nasipse Adayız, En İyi Film Ödülü dahil toplam beş ödül kazandı. Nasipse Adayız’ı dört ödülle Nuh Tepesi, üç ödülle Bina ve bir ödülle Kronoloji izlediler.

Bu yılki SİYAD Onur Ödülleri’nin sahipleri oyuncu Nur Sürer ve belgesel sinemacı Can Candan, Emek Ödülü’nün sahibi ise emektar sinema makinisti Ali Koçoğlu oldu.

 

53. SİYAD Ödülleri’nin sahiplerinin tam listesi:

En İyi Film: Nasipse Adayız

En İyi İlk Film: Nuh Tepesi

En İyi Yönetim: Ercan Kesal / Nasipse Adayız

En İyi Senaryo: Ercan Kesal / Nasipse Adayız

En İyi Kadın Oyuncu Performansı: Cemre Ebüzziya / Kronoloji

En İyi Erkek Oyuncu Performansı: Ali Atay / Nuh Tepesi

En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Performansı: Selin Yeninci / Nasipse Adayız

En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Performansı: İnanç Konukçu / Nasipse Adayız 

En İyi Görüntü Yönetimi: Federico Cesca / Nuh Tepesi

En İyi Müzik: Can Demirci / Bina

En İyi Kurgu: Yorgos Mavropsaridis / Nuh Tepesi

En İyi Sanat Yönetimi: Ufuk Bildibay / Bina

En İyi Fantastik Film: Bina

En İyi Orta-Uzun Metraj Belgesel: Mimaroğlu

En İyi Kısa Metraj Belgesel: Silivri’den Mektuplar (Letters from Silivri)

En İyi Kısa Film: Büyük İstanbul Depresyonu

Onur Ödülleri: Nur Sürer, Can Candan

Emek Ödülü: Ali Koçoğlu

En İyi Yabancı Film: Boyalı Kuş-The Painted Bird / Bir Film (ithalatçı)

Çevrimiçi En İyi Film: Mank / Netflix (çevrimiçi platform)

Okumaya Devam Edin

Facebook Sayfamızı Beğenin

Facebook Pagelike Widget

Twitter’dan takip edin!


Kaynak göstermeden alıntı yapılamaz. Tüm hakları saklıdır, https://sinematopya.com , 2019.

Trending