Connect with us

!f İstanbul

Böcek (2013)

Yayın tarihi:

-

Eğer !f’in bu seneki sürprizlerini sıralayacak olsam doğum günümü birkaç ay erkene almış olmam gerekirdi. Bir yanda on üç yılda çekilen çocukluk filmleri, diğer yanda tek planda iki saati aşkın film çekerek gösterilen cesaret örnekleri… Tabii bunlar aslında festival kadar sinemanın kendisinin seyircisi için hazırladığı fakat uygun zamanı bekleyen sürprizler. Bora Tekay imzası taşıyan Böcek içinse çok daha farklı bir durum söz konusu. Bu tuhaf olduğu kadar gülmekten karın ağrıtan eseri belli kalıplara koymak, sanata ve filmin ciddiyetten-uzak-ciddiyetine yapılacak en büyük saygısızlık olabilir.

böcek4

2000 tarihli Fasulye ile kendisine sıkı bir takipçi kitlesi edindikten sonra televizyon seyircisini neşelendirme yolunu seçen Tekay, onca yıldan sonra sahte belgesel diyebileceğimiz ama aslında demesek de kabul görecek Böcek ile karşımıza çıkıyor. Film içinde film diyebileceğimiz bir teknikle, tamamen amatör ruhla hazırlanmış bir yapım Böcek. Hani çılgının biri çıkar da saçma sapan bir senaryo kurar kafasında, sonra alır eline kamerasını ve bunu kendi çapında bir film haline getirmeye çalışır ya; hah, bu da işte tarif ettiğim şeyin daha cilalısı. Aslında Böcek’in anlattığı hikaye de bu tarifin aynısı: Uğur, arkadaşı Barış’ın kuzeninden aldığı borç parayla bir DVD dükkanı açmıştır. Malum kuzen Engin’in kızkardeşi Leyla’ya ise sırılsıklam aşıktır fakat Engin, kardeşinin Uğur gibi bir çulsuz ile evlenmesine göz yumacak gibi durmamaktadır. Kendini Engin’e kanıtlamak isteyen Uğur da arkadaşı Barış ile bir süper kahraman filmi çekmeye karar verir. Filmin bir anda yazılan senaryosuna göre dev bir uğur böceği (göndermeye gel!) bunların yaşadığı şehri ele geçirmeye çalışır fakat süper kahramanımız bu canavarla savaşıp halkı kötülükten korur. Uğur ve Barış, çektikleri bu kısa filmi yönetmen Bora Tekay (evet, filmde kendisini canlandırıyor) ve senarist arkadaşı Haluk Özenç’e götürür. Bu amatörce çekilen saçmalığı beğenmeyen ikili, işin içinde para olursa daha iyisini çekmelerine yardım edecekleri garantisini verirler. Uğur, Leyla’ya kavuşmak için bu filmden başka bir çaresi kalmadığından, biraz borç para almak için Engin’in kapısını çalar. Projeyi belli şartlar altında destekleyeceğini söyleyen Engin’in Uğur’a verdiği parayı gören Bora ve Haluk’un gözlerinde bir anda Dolar işaretleri belirir ve sömürü başlar.

böcek2

Böcek, filmin içinde çekilen kısa film için kamerayı kullanan Barış’ın gözünden seyrettiğimiz bir eser. Bu anlamda tuhaf bir his yaratıyor gibi gözükse de izlediğimiz şeyin samimiyeti, doğallığı, mizahi yönü ve saflığı filmi çok özel kılmaya yetiyor. Bora Tekay’ın bazı mevzuları şakaya vurarak sinema endüstrisine ciddi eleştiriler getirdiği ise çok açık. Haluk’un Uğur’a vermeye çalıştığı senaryo dersleri ve teknik detaylardaki iğnelemelerin yanı sıra film ve televizyon dünyasının vefasızlığına da, kendisinin ve senarist arkadaşının beş parasız kalmış ve açgözlü halini resmederek taşlıyor. Bununla yetinmeyip kendisiyle de fena halde dalga geçiyor -ki Tekay’a bundan ötürü sonsuz sempati beslememek elde değil (hele o resim merakı yok mu!). Başrolde yer aldığını iddia edebileceğimiz Uğur Bilgin’in yaptığı “bir film çektiğimizi filmin ortalarında fark ettim” açıklaması da Böcek’in bir diğer güzel yönünü, esasen sinemaya hizmet etmek yerine onu kullanarak özgürlüğün sınırlarını keşfetmek amacı taşıdığını gösteriyor. Kimileri ucuz komedi filmlerinin hanelerine Türkiye rekorlarını yazdırmakla uğraşadursun, Böcek gibi özgünlükte sınır tanımayan ve Türkiye sinemasının daha önce cesaret edemediği bir işi !f programına alan festival ekibini kutlamak gerekir. Bu kıymetli filmin uzun zamandır ülkemizden çıkan en iyi komedi hicvi olduğunu iddia etmek haksız olmaz. Ne yazık ki Böcek’in dağıtıma çıkıp çıkmayacağı hakkında bir fikrim yok fakat film ekibinin korsana karşı olmadıkları konusunu ısrarla dile getirdiklerini de şöyle bir çıtlatayım.

Güncelleme: Böcek, 19 Eylül 2014‘te vizyona girecek!

böcek1

Okumaya Devam Edin

!f İstanbul

Gay Chorus Deep South

Yayın tarihi:

-

Yazar:

LGBTQ konusunda bölücü/faşist yasalar eşliğinde 2016 seçim dalgasına tepki olarak San Francisco Gay Erkekler Korosu’nun ABD’nin güney bölgelerine yaptığı turneyi anlatan “Gay Chorus Deep South”, modern dünyanın cinsel tercihlere gösterdiği ayrımcı politikalara karşı sanatsal bir tepkiyi beyazperdede gösteriyor. Filmin hem senaryosunu yazan hem de reji koltuğunda karşımıza geçen David Charles Rodrigues, belgesel niteliğinde ama daha çok parça parça kişilerin özel hayatına eğilen bir çalışma göstermiş. Film daha önce Berkshire Uluslararası Film Festivali (BIFF) 2019, Milan Uluslararası Lezbiyen ve Gay Film Festivali 2019, Northwest Festivali 2019, Pink Apple 2019, Provincetown Uluslararası Film Festivali 2019, Tribeca Film Festivali 2019’da seyiricisi karşısına geçip toplumsal alanda yaratılan ters algıyı değiştirme gayretinde bulunmuş.

Film, Amerikan toplumundaki dini yargıları, insanlar üzerinde baskı kurduklarını zanneden düşünceleri kıyasıya eleştiri yağmuruna tutuyor. Dini ögelerle süslü toplumsal bakış açıları içinde LGBTQ üyelerinin kendi dünyalarında iyice izole edilmek istenmeleri, aslında tüm dünyanın ortak sorunu. Konuda karşımıza çıkan koro üyelerinin ilginç hayat öykülerine bakarak olayların nereye evirildiğini anlarız. Politik anlamda özellikle Cumhuriyetçi kanadın söylemlerine birebir tepki olarak doğan filmde, içinde tuttuğu gay/lezbiyen duyguları aktarmak isteyen bireyler de konuya dahil edilmiş. Koroda cesurca şarkı söyleyenler bir yanda, kendilerinin ifşa edilmesini istemeyen kişiler diğer yanda duruyor. Özellikle Alabama, Mississippi ve Tennessee’de verilen konserlerin öncesine ve sonrasına giden yönetmen, koroda şarkı söyleyen insanların yaşantılarına ayna tutarken, toplumun bu koro hakkındaki düşüncelerini cesurca aktarıyor. Koronun sanatsal çalışmalarını Sodom ve Gomore hikayesine benzetenler, her bir koro üyesini şeytan olarak adledenler… sürekli bu tip mesajlarla koronun çalışmasını durdurma isteyen yığınca insan konuda beliriyor. Ayrıca sanat üreterek hayata tutunan insanları izleyen anne babalar ise artık çocuklarının cinsel tercihlerine saygı duymak zorunda olduklarını belirtmişler.

Yönetmenin filmdeki en büyük hatası; LGBTQ üyelerinin yürüyüşleriyle, 1965 yılında Martin Luther King’in Alabama eyaletinin ‘Selma’ kasabasından başkente uzanan 87 km’ lik yürüyüşünü aynı kefeye koyması. İki yürüyüşün amacı, tarzı, algısı o kadar farklı ki, neden senaryoda böyle bir yanlışa düşüldüğünü anlamıyorum. Irkçılık bağlamında değerlendirirsek eğer, konu siyahi tene sahip insanları tamamını kapsarken, LGBTQ yürüyüşü sadece belli bir kesime hitap ediyor. Tabi ki insanlar özgürce cinsel tercihlerini yaşamak için yürümeliler, ama Selma yürüyüşü ile bunun hiçbir bağı olmadığını kabul etmek zorundayız. Ayrıca kilisenin hükmünde gelişen olay algısı bizleri ciddi anlamda rahatsız etti. Grup üyeleri içinde o kadar çok kilise mağduru insan varken, sürekli Protestan Kilisesinde konserler veren, dua eden grup üyelerinin gösterimi başlı başına bir çelişki.

18. !f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali’nde seyircisi karşısına geçen Gay Chorus Deep South, LGBTQ haklarının aktarımı bağlamında başarılı, ama bu hakların elde ediliş biçimini gösterişi açısından başarısız bir proje. Fakat koroda ve bireysel olarak söylenilen şarkılar o kadar muhteşem ki, size kalan gözlerinizi kapatıp müziğin duygusal ritmine kapılmak, bir onur mücadelesiyle empati kurmak!

yasam.kaya@gmail.com

Okumaya Devam Edin

!f İstanbul

El Futuro Perfecto (Miş’li Gelecek Zaman)

Yayın tarihi:

-

Yazar:

!f İstanbul’un keş!f bölümünde seyirci ile buluşan The Future Perfect filmi, Alman kadın yönetmen Nele Wohlatz’ın bir durum hikayesinden yola çıkarak senaryolaştırılmış ve festival filmlerine yakışan sâde bir anlatısı ile göz dolduran bir “ilk film” özelliği taşıyor. Arjantin’de yaşayan Wohlatz, Arjantin’e göç etmiş işçilerin yaşamlarına, yalnızlıklarına kucak açıp, seyirciyi yormadan ve oldukça başarılı planlarla filmin seyirliğine minimal bakış açıları sunarak amacına ulaşmışa benziyor. Locarno Film Festivalinde En İyi İlk Film ödülüne layık görülen çalışmada, karakterimiz Xiaobin, 17 yaşında genç bir kadındır. Xiaobin’in Çin’den Arjantin’e ailesinin yanına varış sürecinden sonra gelişen hikayesinde bir yabancının en büyük sıkıntısını oluşturan “dil” sorunu ele alınıyor. Xiaobin’in Arjantin’deki yalnızlığı, yönetmenin minimal kadrajında sâde bir biçimde ilerlerken, karakterimizin İspanyolca öğrenmeye çalışırken diğer yabancılarla birlikte bu eğitime tâbi tutulması Çinlilerin Arjantinlileşme evresindeki değişimlerini de masaya yatırıyor.

65 dakikalık uzun-metraj sınırlarını zorlayan film, yarı belgesel izleri de taşımaktadır. Özgün bir aktarım dili amaçlamaya çalışmış yönetmen, filmin minimalist çizgisinde tiyatral ilerleyişle dünya sinemasından örnek verebileceğimiz Godard ve Jarmusch tarzını da akıllara getiriyor. Film, bireyin hiç tanımadığı bir ülkeye giderek yabancısı olduğu bu yeni dünyaya alışma sürecini anlatırken, özellikle dil kursundaki “öğrenim süreci” eğitici bir film seyirliğini de oluşturuyor. The Future Perfect, dilin insan ilişkileri üzerinde ne denli önemli olduğunu vurgularken uygar insanın yenilenme sürecini de dil kavramına tutunarak çerçevesine alıyor. Xiaobin, Beatriz ismini İspanyolca kursundaki arkadaşlarından alarak bu yeni yaşamında her geçen gün yeni bir şeyler keşfedecek ve sıkılgan ruhunu törpüleyici yeni insanlar tanıyacaktır. Ailesiyle arasındaki uzak bağın izlerini gördüğümüz Xiaobin, ailesinden gizli çalıştığı işlerde para biriktirip dil kursuna giderken “dil” öğrenme çabasındaki azmine de hayran kalıyoruz. Filmin sade ilerleyişinde Xiaobin, bir süper markette çalıştığı herhangi bir günde onun gibi dünyanın öteki ucundan (Hindistan) gelmiş Vijay ile tanışması filmin olay örgüsünü oluşturur. Genç Hintli Vijay’ın amacı evlenecek bir kadın bulup derhal yurduna dönmektir ki Xiaobin ile daha ikinci buluşmasında gittikleri sinemada Xiaobin’e evlenme teklifi edecek kadar da aceleci bir karaktere sahiptir. Xiaobin ise hiç tanımadığı, nerde yaşadığını dahi bilmediği bu gence güvenemez ve evlenme teklifini kabul etmez. Xiaobin ile ona aşık olan Hintli Vijay’ın durduğu yer mühim. İkisi de yurtlarına oldukça uzakta ve Arjantin’in dünyasına adapte olmaya çalışırken aslında yapayalnızlar. Yabancı bir ülkede birbirlerini anlayabilmesi son derece olağan olan bu iki yabancının kesiştiği yol, aslında yabancı olmalarının farkındalığı ve birbirlerini daha iyi anlayabilecekleri bir gidişatın portresini çiziyor. Lakin Xiaobin’in bir ilişkiye hatta evlenmeye hazır olmadığını gördüğümüz hikayede olup bitenlere duygularıyla değil mantığıyla son derece realist bakması ve aklına yatmayan bir şeyi kesinlikle kabul etmemesiyle Xiaobin’in çetin bir karakter olduğunu da belirtebiliriz. Tamamıyla doğal oyunculukların izini gördüğümüz filmdeki oyuncuların gerçekten de Arjantin’e göç etmiş işçilerden oluşması filmin yarı-belgesel anlatısını da güçlendiriyor.

“Bence Xiaobin hiç korkmadan yeniliğe kucak açıyor. Çok çabuk sıkılan bir insan, ama yeni bir şey, her ne olursa olsun, hemen onun ilgisini uyandırıyor.” -Nele Wohlatz

Filmin adını oluşturan –miş’li gelecek zaman kavramına vardığımızda ise karşımıza Godardvâri bir epik tiyatro aktarımı çıkıyor. -Miş’li Gelecek Zaman, Xiaobin’in zihninde, gelecekte olması muhtemel olayların soru-cevap kısmında İspanyolca kursundaki hocanın sadece sesini işittiğimiz sorularında sonuca bağlanıyor. Hocanın, Xiaobin’e -Miş’li Gelecek Zaman kavramını öğretmeye çalışırken kullandığı taktik oldukça eğitici ve önemli bir iz taşıyor. İspanyolca hocası, öncelikle Xiaobin’e, ailesinin karşı çıkacağı yabancı biriyle evlenmesi sonrasında yaşanması muhtemel olayları -miş’li gelecek zaman kavramını kullanarak anlatmasını ister. Sonraki soruda ise ailesinin istediği biriyle evlenmesi sonrasında yine gelişmesi muhtemel olayları sorar. O sırada sinematik işleyiş bizi Xiaobin’in zihninde kurguladığı -miş’li gelecek zamanlara götürür ve hep beraber Xiaobin’ın kötümser ve kötü sonla biten -miş’li gelecek zamanlarına tanıklık ederiz. Brechtyen epik tiyatro örneğine rastladığımız bu sahnelerdeki absürtlük karakterimizin kafa karışıklığına paralel olarak işlenirken ortaya çıkan, başarılı bir dramatik durum hikayesini de süzgeçten geçiriyoruz. Filmin final sahnesine gelirken kullanılan kedi metaforuna geldiğimizde ise filmin alt-metnine tebessüm ediyoruz. Xiaobin, ormanlık bir alanda kurduğu tuzakla bir kedi yakalar. Kapana kısılmış kedi, aslında Xiaobin’in bire-bir yansımasını oluşturmaktadır. Nasıl ki kedi tuzağa düşmüş ve kapana kısılmışsa, Xiaobin de Arjantin’de yalnız başına kalmış ve kapana kısılmış yorumunda bulunabiliriz. Velhasıl, yönetmen akıllarda kalacak bu açık-uçlu final sahnesiyle seyirciyi düşündürürken, amacına ulaşmış olmasındaki gönül rahatlığını hissedip kendimizi bulabiliyoruz.

Okumaya Devam Edin

!f İstanbul

!f İstanbul 2017 Bağımsız Filmler Festivali Ödülleri

Yayın tarihi:

-

Yazar:

16. !f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali’nin kazananları belli oldu! Bu yıl 10. kez düzenlenen Keş!f Uluslararası Yarışma’nın jürisi, “Lantouri” filmiyle İranlı yönetmen Reza Dormishian’ı “yılın keşfi” seçti. “In the Last Days of the City/Şehrin Son Günlerinde” filmiyle Mısırlı yönetmen Tamer El Said, Jüri Özel Ödülü ve SİYAD Ödülü olmak üzere geceden iki ödülle birden ayrıldı.

Aşk ve Başka Bi’ Dünya Yarışması’nın birincisi Arap Baharı’nı konu alan “The War Show/Savaş Şovu” seçilirken, Türkiye’den Kısalar İzleyici Ödülü ise Pınar Yorgancıoğlu’nun “Nebile Hanım’ın Solucandeliği”ne gitti.

İstanbul ayağı bugün sona erecek olan !f İstanbul, bu yıl da dünyanın dört bir yanından ödüllü bağımsızları ve usta yönetmenlerin son filmlerini Türkiye’de ilk kez seyirciyle buluşturdu. Bu yıl 34 ülkeden 146 yönetmenin toplam 126 filminin gösterildiği festivali 80 bin kişi izledi. Festival, 2 Mart’ta Ankara ve İzmir’e doğru yola çıkacak ve 5 Mart’ta sona erecek.

Keş!f Ödülü İranlı Yönetmenin

Sinema dünyasından usta isimlerin “sinemada cesur hikâye anlatımı ve biçimsel arayış” kriterlerini gözeterek, “en ilham veren yönetmen”i seçtikleri Keş!f Uluslararası Yarışma’da bu yıl, ABD, Almanya, Arjantin, Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık, Fransa, Hollanda, İran, İsrail, Kanada, Katar, Mısır, Peru, Polonya, Tayland’dan toplam 9 film, 10.000 dolar para ödüllü Keş!f Ödülü için jüri karşısındaydı.

Yönetmen Richie Mehta, görüntü yönetmeni Florent Herry ve oyuncu Nesrin Cavadzade’den kurulu Keş!f Jürisi, “Davranışta ve inançta, insanlığın en iyisi ve kötüsünü göstermeyi başarması” nedeniyle “Lantouri”nin İranlı yönetmeni Reza Dormishian’ı “yılın keşif yönetmeni” seçti.

Jüri ayrıca; “Çirkinlik ve kayıptan yola çıkarak, şiirsel ve güzel bir hikâye anlatmayı başarması” nedeniyle, “In the Last Days of the City/Şehrin Son Günlerinde” filminin yönetmeni Tamer El Said’e Jüri Özel Ödülü’nü verdi.

Okumaya Devam Edin

Facebook Sayfamızı Beğenin

Facebook Pagelike Widget

Twitter’dan takip edin!


Kaynak göstermeden alıntı yapılamaz. Tüm hakları saklıdır, https://sinematopya.com , 2019.

Trending